Miso jẹ́ èròjà olóòórùn dídùn tí ó gbajúmọ̀ ní Japan nítorí àwọn ohun èlò oúnjẹ àti adùn àrà ọ̀tọ̀ rẹ̀. Ní àkọ́kọ́, ó ti wá láti China tàbí ìwọ̀ oòrùn Thailand.MisoÓ jọ àwọn ìpara soybeans mìíràn, bíi ìpara ewa, kinako, àti ewa dúdú tí a fi ìyẹ̀fun ṣe, tí a fi ń gbin ewa nípasẹ̀ mọ́ọ̀dì ṣe. Wọ́n sọ pé ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìjọba Tang Xuanzang ló mú un dé Japan, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn kan gbàgbọ́ pé ó dé láti Korea Peninsula. Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ni a lè tọ́ka sí ìpara soybeans tí kò ní ìyẹ̀fun (jang) tí a gbé kalẹ̀ láti China ní àkókò Nara (710-794 AD). Ní àkókò Kamakura (1185-1333 AD), bí ìmọ̀ nípa oúnjẹ “ọbẹ̀ kan, ewébẹ̀ kan” ṣe di ohun tí ó gbajúmọ̀ ní àwọn tẹ́ḿpìlì Zen, “jjigae,” tí a ṣe nípa títú Miso nínú omi àti sísè rẹ̀, ó di orísun oúnjẹ pàtàkì fún àwọn ascetic, ó sì tàn kálẹ̀ díẹ̀díẹ̀ sí gbogbo ènìyàn. Ní àkókò Warring States, Miso ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí orísun amuaradagba tí a lè gbé kiri àti tí a lè tọ́jú, tí ó ń pèsè samurai ní ìrìn àjò náà. Ní àkókò Edo, ìpèsè Miso gbilẹ̀, ọbẹ̀ Miso sì di ohun tí ó wọ́pọ̀ nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, ó sì di apá pàtàkì nínú oúnjẹ àwọn ará Japan.
Láìsí àní-àní, ọkàn ọbẹ̀ Miso wà nínú “Miso” rẹ̀. Adùn ìbílẹ̀ yìí, tí a fi soybeans, iyọ̀, àti ìrẹsì tàbí barle koji ṣe, tí a fi wú fún oṣù tàbí ọdún pàápàá, dà bí ọbẹ̀ soy ti ilẹ̀ China tàbí wàràkàṣì Faransé, tí a fi àwọn ànímọ́ agbègbè tó dára kún.
Ṣíṣe ọbẹ̀ Miso lè dàbí ohun tó rọrùn, àmọ́ ó ní àṣírí gidi kan. Ìgbésẹ̀ pàtàkì jùlọ ni láti má ṣe sè ju bó ṣe yẹ lọ.Miso. Àkọ́kọ́, fi oúnjẹ náà sè nínú dashi títí yóò fi rọ̀. Lẹ́yìn náà, yọ kúrò nínú iná tàbí kí o dín in kù díẹ̀díẹ̀. Fi Miso sínú àwo kan kí o sì yọ́ ọ díẹ̀díẹ̀ nínú ìkòkò náà. Nígbà tí ó bá ti yọ́ déédé, yọ ọ́ kúrò nínú ìkòkò náà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ kí o má baà hó. Èyí yóò mú kí òórùn Miso, bakitéríà tó wúlò, àti adùn tó rọrùn pọ̀ sí i, èyí yóò sì mú kí gbogbo ìjẹun náà máa gbóná janjan, kí ó sì kún fún ẹ̀mí.
Àmì (amino acids) àti adùn (suga) tí a ń rí nípasẹ̀ ìfọ́ àwọn soybeans, ìrẹsì, àti barle, pẹ̀lú iyọ̀ tí a fi kún un nígbà ìṣẹ̀dá, ń mú kí òórùn, acids, esters, àti alcohols tí a ń rí láti inú ìfúnpọ̀ pẹ̀lú ìwúkàrà àti lactic acid jáde, èyí tí ó ń fún Miso ní adùn àti òórùn tó pọ̀ sí i, tí ó sì ń mú kí ìfẹ́ ọkàn rẹ pọ̀ sí i. Ní Japan, a máa ń jẹ Miso ní ọbẹ̀ Miso. A tún lè fi kún ẹja, ẹran, tàbí ewébẹ̀ tí a ti sè gẹ́gẹ́ bí ohun ìpara, pẹ̀lú Miso, sùgà, waini, àti àwọn èròjà mìíràn, láti mú kí adùn oúnjẹ náà pọ̀ sí i. Lílo déédéé jẹ́ àǹfààní fún ìlera. Miso ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ amuaradagba, ọ̀rá, àti carbohydrates, àti àwọn èròjà bíi iron, calcium, zinc, vitamin B1 àti B2, àti niacin. A sọ pé gígùn àwọn ará Japan ní í ṣe pẹ̀lú lílo Miso déédéé.
Ọbẹ̀ Miso ti pẹ́ ju oúnjẹ lásán lọ. Ó jẹ́ àmì ìgbónára ìdílé ní Japan, ìrántí ìyá tí ó ń ṣiṣẹ́ ní òwúrọ̀ kùtùkùtù ti “Chibi Maruko-chan.” Ó tún jẹ́ ibi ìbẹ̀rẹ̀ àlejò àwọn ará Japan, ó sì ń kó ipa pàtàkì nínú oúnjẹ kaiseki, ó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí èròjà tí ó ń mú ìtura àti ìsopọ̀ pọ̀.
Má ṣe rò pé Miso nìkan ni ọbẹ̀ nìkan wà; ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan tó wọ́pọ̀, títí kan fífi oúnjẹ píìkì àti fífi omi wẹ̀! Ẹ jẹ́ ká ṣe àwárí onírúurú oúnjẹ tí Miso lè yí padà sí.
MisoAdie Bọ́tà
Oúnjẹ dídùn yìí máa ń lo Miso àti bọ́tà láti mú kí adùn umami ti adìẹ náà pọ̀ sí i. Lílo Miso funfun máa ń mú kí adùn rẹ̀ rọrùn, nígbà tí lílo Miso pupa máa ń jẹ́ kí adùn Miso tàn yanranyanran.
Adie ati Ewebe AdaluMisoỌbẹ̀
Ní àsìkò òtútù, fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ ewébẹ̀ gbòǹgbò bí i ọ̀pọ́tọ́ àti karọ́ọ̀tì sí ọbẹ̀ Miso rẹ láti mú kí o gbóná láti inú. Ó rọrùn láti ṣe: kàn fi Miso tí o fẹ́ràn jù sínú ọbẹ̀ tí a fi kelp tàbí bonito flakes gbígbẹ ṣe. Fún àfikún adùn, fi adìyẹ àti ewébẹ̀ náà sínú epo sesame díẹ̀ kí o tó bẹ̀rẹ̀.
Miso-Makereli tí a fi omi yọ́
Tú iyọ̀ sí orí mackerel láti mú òórùn ẹja náà kúrò. Lẹ́yìn náà, fi atalẹ̀, Miso, obe soy, àti mirin (sweet sake) kún un kí o sì fi iná sun ún fún ìṣẹ́jú mẹ́wàá. O lè jẹ ẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí o bá ti sè é, ṣùgbọ́n jíjẹ́ kí ó dúró fún bí wákàtí kan yóò jẹ́ kí adùn dídùn àti adùn náà wọ inú ẹja náà, èyí tí yóò sì mú kí oúnjẹ náà dùn sí i. Tún gbóná kí o sì fi àlùbọ́sà ewéko gbé e kalẹ̀.
Miso Ramen
Da ata ilẹ gígé, irugbin sesame funfun tí a ti sun, epo sesame, suga, sake, ati obe Worcestershire pọ̀ mọ́ Miso kí o sì gbóná láti fi ṣe paste Miso. Dín ẹran ẹlẹ́dẹ̀ tí a ti gé díẹ̀, eso kabeeji, ata pupa, ati ata ilẹ̀ sínú àwo dídín kí o sì fi iyọ̀ àti ata dúdú kún un. Da awọn nudulu sinu omi ẹran adie egungun ki o si fi awọn ohun ti o kún ati paste Miso kun ṣaaju ki o to sin.
TiwaMisoLẹ́ẹ̀tì, tí a fi ọ̀pọ̀ ọgọ́rùn-ún ọdún iṣẹ́ ọwọ́ ará Japan ṣe, ó ń lo soybeans àti rice koji, lẹ́yìn náà ó máa ń gbóná láti ṣẹ̀dá adùn tó lọ́pọ̀lọpọ̀. Yálà ó jẹ́ dashi dídùn ti kelp àti bonito flakes, tàbí àpapọ̀ tofu àti olú tó wà nínú omi ọbẹ̀, o lè tún adùn àṣà ìbílẹ̀ náà ṣe ní pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́. Àwọn adùn gidi wà ní ọwọ́ rẹ. Wá ra tìrẹ!
Olùbáṣepọ̀:
Ilé-iṣẹ́ Shipuller ti Beijing, Ltd.
WhatsApp: +86 136 8369 2063
Oju opo wẹẹbu: https://www.yumartfood.com/
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-31-2025